Sluis II en III Wilhelminakanaal pas gereed in eerste helft 2025

147
In eerste instantie zouden de huidige sluizen II en III door één nieuwe sluis III worden vervangen. Dit bleek echter onmogelijk. (Foto Rijkswaterstaat)

TILBURG De herbouw van Sluis II en de afbouw van Sluis III in het Wilhelminakanaal zijn pas in de eerste helft van 2025 afgerond. In december 2017 besloten het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg al tot herbouw van Sluis II. Dit zou ongeveer vier tot vijf jaar gaan duren. Dat blijkt nu dus minstens acht jaar te zijn.

In eerste instantie zou voor de verruiming van het kanaal tot klasse IV vanaf de instroom van de Donge tot aan het oostelijke einde van de kade Kraaiven de huidige sluizen II en III door één nieuwe sluis III worden vervangen. Voordelen hiervan waren dat grotere schepen (1500 ton) over het kanaal konden en de vaartijd zou worden verkort. Maar door de sloop van Sluis II zou het kanaalpeil in het Wilhelminakanaal ook met 2,55 meter dalen. Een gepensioneerde geohydroloog uit de nabijgelegen Tilburgse wijk Reeshof ontdekte dat hierdoor het grondwaterpeil in de omgeving dusdanig zou dalen dat de fundaties van huizen in de omgeving in gevaar zouden komen. Het werk aan het kanaal kon dus niet in ongewijzigde vorm doorgaan, maar het schrappen van de opwaardering was ook geen optie. Dan zou het kanaal bij Tilburg alleen geschikt blijven voor Kempenaars, en was de reeds uitgegeven 120 miljoen euro weggegooid geld.

De provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg kozen daarom direct voor herbouw van sluis II. Het Rijk liet nog uitvoerig onderzoek doen naar de bodem en alternatieve, en mogelijke goedkopere, oplossingen. Maar uiteindelijk bleek herbouw van de sluis voor de korte en lange termijn toch de beste keuze. De bouw van het onvoorziene kunstwerk gaat ruim 25 miljoen euro extra kosten.

Even slikken
Inmiddels zijn Rijkswaterstaat, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg druk bezig met de voorbereiding van de herbouw van Sluis II in het Wilhelminakanaal. Omgevingsmanager Sander Houweling meldt dat de afgelopen maand veel is gebeurd. ‘We hebben ons verdiept in de stikstofproblematiek en de gevolgen daarvan voor ons project en de planning. Daarnaast hebben we een online marktconsulatie georganiseerd met potentiële aannemers. Een interessante bijeenkomst, waarbij de aanwezige marktpartijen hebben aangegeven dat ze de tijd die wij voor de uitvoering van het project hebben gereserveerd te kort vinden. Ook hebben we zelf de projectplanning nog eens uitvoerig onder de loep gehouden en daarbij alle mogelijke risico’s meegewogen.’

Dit alles leidde ertoe dat Houweling de planning van het project moest bijstellen. ‘Onze inschatting is nu dat de werkzaamheden aan de herbouw van Sluis II en de afbouw van Sluis III in de eerste helft van 2025 zijn afgerond. Dat was voor iedereen even slikken. Inmiddels hebben we alle stakeholders – bestuurlijke partijen, omwonenden, de belangenverenigingen voor de scheepvaart en bedrijven in de omgeving – op de hoogte gebracht. Maar ook al loopt het project vertraging op, dat betekent niet dat we er niet met volle vaart mee doorgaan.’

Ontwerp Sluis II
De voorbereidingen voor het ontwerp van de nieuwe Sluis II gaan ondanks alle tegenslagen gewoon door. ‘In 2021 gaan we op zoek naar een aannemer. Daarvoor gebruiken we een zogenoemd design en construct contract. Dit betekent dat de aannemer niet alleen het project realiseert, maar na gunning ook het ontwerp tot in detail uitwerkt. Dat doet hij op basis van door ons opgestelde eisen en richtlijnen. We geven hem bijvoorbeeld een zogenoemd maatregelvlak mee: het vlak waarbinnen de nieuwe Sluis II gerealiseerd moet worden. Het is vervolgens aan de aannemer om binnen het maatregelvlak de precieze locatie uit te kiezen.’

Corona
Houweling vertelt dat de coronacrisis zijn werk als omgevingsmanager beïnvloedt. ‘Normaal gesproken spreek ik mensen vooral live. Ook informatiebijeenkomsten en marktconsultaties doen we het liefste fysiek. Helaas kan dat nu niet. Daarom vinden bijna alle overleggen op dit moment telefonisch plaats of door middel van videobellen. Voor het landschapsplan dat landschapsarchitectenbureau Flux opstelt, hebben we in april en in juli 2020 wensen opgehaald en een digitale bijeenkomst georganiseerd. Nu het plan zo goed als af is, organiseren we in november 2020 wederom een online bijeenkomst. Hierin lichten we de ideeën voor de zuidelijke oever van het Wilhelminakanaal toe en kunnen mensen via de chat vragen stellen.’