Overheid keert bedrijfsschade uit

637

De Eerste Kamer heeft op 29 januari het wetsvoorstel Nadeelcompensatie en schadevergoeding (on-)rechtmatige overheidsdaad goedgekeurd. Het doel van de wet is dat het recht op schadevergoeding voor rechtmatig en onrechtmatig overheidshandelen eenvoudiger en toegankelijker wordt. Dat meldt de EVO.

Eerste KamerAls een ondernemer door rechtmatig optreden van de overheid schade lijdt, kan hij een beroep doen op nadeelcompensatie. Deze vorm van schadevergoeding wordt bijvoorbeeld toegekend aan ondernemers wanneer hun bedrijf tijdelijk niet of niet goed te bereiken is als gevolg van reconstructie van een weg of een tijdelijke afsluiting van een brug.

Uitzondering
Daarbij geldt dat deze schadevergoeding geen regel is maar een uitzondering en dat meestal slechts een gedeelte van de schade wordt vergoed. Omdat nadeelcompensatie in verschillende wetten en verordeningen was geregeld, zorgde dit voor onduidelijkheid. Door het aangenomen wetsvoorstel is er nu een algemene regel over dit onderwerp.

Drempel of korting?
Het recht op nadeelcompensatie geldt alleen als de grens van het maatschappelijk (ondernemers-) risico wordt overstegen en het geleden nadeel als een abnormale last moet worden aangemerkt. Ondanks aandringen vanuit het bedrijfsleven om verduidelijking, geeft het wetsvoorstel geen helder criterium voor wat onder een abnormale last wordt verstaan. De overheid zal in elk concreet geval moeten aangeven of zij kiest voor een compensatie van nadeel onder toepassing van een korting of dat zij een onderneming pas voor compensatie in aanmerking laat komen als zij door het overheidshandelen minimaal 15 procent aan jaaromzet verliest, of  per jaar 15 procent of meer aan transportkosten voor haar kiezen krijgt.

Bewijslast
Ondanks dat een ondernemer forse schade heeft geleden, kan het dus zijn dat deze drempel niet wordt overschreden en er geen recht op schadevergoeding ontstaat. Bij de uitvoering van infrastructurele werken blijft dit onderwerp op de agenda staan van EVO. Ook het aantonen van schade blijft een grote uitdaging omdat de bewijslast ook in de nieuwe wet volledig bij de ondernemer ligt.

Rechter
De schade bij onrechtmatig overheidshandelen, bijvoorbeeld als ten onrechte een vergunning wordt geweigerd, moet wel volledig worden vergoed. Tot op heden was dit problematisch omdat niet duidelijk was of de bestuursrechter of de burgerlijke rechter hierover mocht oordelen. In het wetsvoorstel wordt deze verdeling duidelijk gemaakt. Bij schade op het gebied van sociale verzekeringen, ambtenarenrecht of belastingen is de bestuursrechter bevoegd. In andere gevallen tot een schadebedrag van 25.000 euro heeft de ondernemer de keuze naar welke rechter hij kan toestappen. Boven dat bedrag heeft alleen de burgerlijke rechter bevoegdheid.

Bron: EVO