Onderzoeksraad: ‘Noodstroom paraat in nauw vaarwater’

574

Schepen die in een nauw vaarwater manoeuvreren, dienen het back-up systeem voor stroomvoorziening paraat te hebben. Alleen dan kan het schip tijdens een uitval van de hoofdstroomvoorziening de bestuurbaarheid behouden. Dat staat in het rapport ‘dodelijk ongeval aan boord van de Planet V tijdens noodankeren’, dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft gepubliceerd.

planet2Op 26 mei 2012 raakte op de Westerschelde het motorschip Planet V als gevolg van motoruitval onbestuurbaar. Om een aanvaring te voorkomen, wilde de kapitein zijn schip afstoppen door het anker uit te werpen. Het schip had op dat moment echter nog een snelheid van 7,5 knopen. Hierdoor werden grote krachten uitgeoefend op het anker, de ankerketting en de bevestiging van het anker in het schip. Uiteindelijk brak de ketting los, waarbij een matroos dodelijk letsel werd toegebracht. Een anker is ontworpen om een schip af te meren in een haven of beschut gebied. Het is nadrukkelijk niet bedoeld om een schip mee af te stoppen. Ankeren bij een hoge snelheid is buitengewoon risicovol. Aan boord van de Planet V was men zich echter niet bewust van de grote krachten en de daarbij behorende risico’s. De Onderzoeksraad schrijft in het rapport dat alleen in het uiterste noodgeval overwogen kan worden om een noodmanoeuvre met het anker uit te voeren.

Stroomuitval
Stroomuitval in een nauw vaarwater kan potentieel gevaarlijk zijn, omdat de marges om de koers van het schip te corrigeren klein zijn en het risico op een aanvaring of een stranding toeneemt. Internationale regelgeving vereist dat schepen gebouwd na 1998 een back-up systeem hebben, zodat essentiële apparatuur ook tijdens uitval van elektriciteit worden voorzien. De Planet V beschikte weliswaar over een alternatieve generator, maar die was op 26 mei uit kostenoverwegingen niet direct beschikbaar. Toen de hoofdmotor eenmaal uitviel, duurde het tientallen seconden voordat het back up systeem functioneerde. Als gevolg hiervan raakte de Planet V enige tijd stuurloos en dreef richting een sleepcombinatie. Om een aanvaring te vermijden, zag de kapitein zich genoodzaakt het schip met het anker af te stoppen. Deze procedure mislukte, waarbij een matroos om het leven kwam en de aanvaring alsnog plaatsvond.

De Onderzoeksraad stelt dat de bemanning dient na te gaan of de back-up systemen direct beschikbaar zijn voordat een schip begint met de passage van een nauw vaarwater. De ononderbroken elektriciteitsvoorziening is immers een vereiste om de manoeuvreerbaarheid van een schip te waarborgen.