Rekenkamer: ‘Europese modal shift blijkt grote flop’

619

De Marco Polo-programma’s, die erop gericht waren vracht van de weg te houden, zijn ondoeltreffend en moeten in hun huidige opzet worden beëindigd. Dat stelt de Europese Rekenkamer (ERK).

Europese modal shift blijkt grote flop‘De programma’s waren eenvoudigweg ondoeltreffend, aangezien de streefwaarden ervan niet werden bereikt, ze weinig impact hadden wat betreft het vracht van de weg houden en er geen gegevens waren waarmee de verwezenlijking van de beleidsdoelstellingen (bijv. milieuvoordelen) kon worden beoordeeld’, aldus Ville Itälä, het ERK-lid dat verantwoordelijk is voor het verslag.

Sinds 2003 worden uit de programma’s Marco Polo I en II vervoerdienstprojecten gefinancierd die erop gericht zijn vrachtvervoer te verschuiven van de weg naar het spoor, de binnenvaart en de korte vaart. De programma’s zijn onderdeel van de vervoersbeleidsdoelstelling van de EU om alternatieven voor puur wegvervoer van vracht te ontwikkelen. Deze algemeen aanvaarde doelstelling is erop gericht het internationale vrachtvervoer over de weg te beperken en zo de milieuprestaties van het vrachtvervoer te verbeteren, de congestie te verminderen en de verkeersveiligheid te verhogen.

Uit de controle bleek echter dat er niet genoeg relevante projectvoorstellen werden ingediend omdat de marktomstandigheden en de regels van de programma’s marktdeelnemers weerhielden van deelname aan de regeling. De duurzaamheid van de helft van de gecontroleerde projecten was beperkt. Een van de belangrijkste bevindingen van de controle was dat er ernstige aanwijzingen van buitenkanseffect waren – wat betekent dat projecten ook zonder EU-steun doorgang zouden hebben gevonden. Wel 13 van de 16 gecontroleerde begunstigden bevestigden dat zij de vervoerdienst ook zonder subsidie zouden hebben opgezet en geëxploiteerd. Bovendien waren er geen betrouwbare gegevens waarmee de voordelen konden worden beoordeeld wat betreft de impact van het vrachtvervoer op het milieu, de congestie en de verkeersveiligheid.

Gezien de resultaten van de bestaande programma’s beveelt de ERK aan, de EU-financiering voor vrachtvervoerdiensten overeenkomstig de opzet van de Marco Polo-programma’s te beëindigen. In de toekomst zou dergelijke financiering moeten berusten op een effectbeoordeling vooraf waaruit blijkt of en in welke mate er sprake is van een EU-meerwaarde. Deze zou een gedetailleerde marktanalyse van de potentiële vraag en beste praktijken in de lidstaten moeten omvatten.