ABM AMRO schetst beeld van de binnenvaart in vijf vragen

1092

AMSTERDAM – ABN AMRO schetst in haar sectorupdate over de binnenvaart in vijf vragen een beeld van de binnenvaart. Volgens sectoreconoom Transport en logistiek Nadia Menkveld zijn de problemen in de binnenvaart inmiddels verschoven van de droge ladingvaart naar de tankvaart.

ABM AMRO schetst beeld van de binnenvaart in vijf vragen‘Het lijkt al lang slecht te gaan met de binnenvaart’, schrijft Menkveld. ‘De eerste berichten dateren uit eind 2008. ‘Binnenvaart in crisis’ kopten de kranten. Op sommige trajecten zouden de tarieven met 70% gedaald zijn en werkloze schepen lagen rijen dik te wachten op een klus. Nu, vijf jaar later staan diezelfde koppen nog steeds in de krant. Maar toch is er heel wat veranderd.  Want hoewel de binnenvaart het inderdaad nog erg moeilijk heeft en overcapaciteit en lage tarieven nog steeds een probleem vormen, is het zwaartepunt van de problemen verschoven naar een ander segment. Van droge ladingvaart in het begin van de crisis, naar tankvaart nu in 2015.’

Wat is er aan de hand in de tankvaart?

Er is sprake van overcapaciteit en lage tarieven in de tankvaart. Maar er moet genuanceerd worden. Er  zijn namelijk verschillende soorten tankers, die niet allemaal met dezelfde problematiek kampen. Zo doen de tankers die chemische producten vervoeren het over het algemeen beter dan de tankers die olie vervoeren.  De overcapaciteit in de tankvaart ontstond doordat alle enkelwandige tankers in 2018 uit de vaart moesten zijn. Vanaf dat jaar zijn er namelijk alleen dubbelwandige tankers toegestaan. Binnenvaartschippers investeerden in dubbelwandige tankers, maar de uitfasering van enkelwandige tankers gaat langzamer dan gedacht.  Hierdoor is er te lang en te veel capaciteit beschikbaar. Maar ook als de uitfasering compleet is zal naar alle waarschijnlijkheid de overcapaciteit blijven bestaan. Een van de redenen hiervoor is dat de nieuwe dubbelwandige tankers efficiënter zijn en daardoor meer vracht kunnen vervoeren. Dit betekent dat  de overcapaciteit een structureel probleem vormt.

Is de lage olieprijs een voor deel of een nadeel?

Voor de vervoerders van olie, is de steile daling van de olieprijs een interessante ontwikkeling. Een lage olieprijs kan op de korte termijn uitkomst bieden voor de tankvaart, als bedrijven uit speculatieve doeleinden olie aan gaan houden. Dit betekent dat er dan meer olie vervoerd wordt en in sommige gevallen ook binnenvaartschepen als opslagfaciliteit ingezet kunnen worden.

De olieprijs bevindt zich nu op een zeer laag niveau, maar ABN AMRO is van mening dat de daling van de olieprijs te snel en te ver is doorgeschoten.  De eerste signalen voor een prijsherstel doemen dan ook op. ABN AMRO verwacht een hogere olieprijs als gevolg van een aantal ontwikkelingen. Allereerst heeft de lage olieprijs voor uitstel van een aantal nieuwe projecten gezorgd. Deze uitstel zorgt voor een beperking van het aanbod. Daarnaast verwacht ABN AMRO dat aan de aanbod kant de afname van de Amerikaanse olieproductie en een lagere OPEC productie voor een stijging van de olieprijs zal zorgen. Aan de vraagkant, verwacht ABN AMRO een stijging als gevolg van een snellere economische groei. Desalniettemin, zal de olieprijs op een laag niveau blijven. Er zijn al signalen dat er olie wordt  opgeslagen als gevolg van de lage prijs. Dit zou voor de korte termijn een lichtpuntje kunnen zijn voor de door lage tarieven geteisterde tankvaart.

ABM AMRO schetst beeld van de binnenvaart in vijf vragenGaat het weer beter met de droge ladingvaart?

Ja. De geluiden uit dit deel van de markt zijn niet euforisch, maar toch zeker wel positiever. De droge ladingvloot vervoert goederen als ijzererts,  kolen, grind en zand.  Duitsland is een belangrijke bestemming voor de binnenvaart. De Duitse import van kolen en ijzererts  is dan ook een belangrijke indicator voor de volume ontwikkeling van deze deelbranche.
Sinds het dieptepunt, veroorzaakt door de crisis, is de import van kolen en ijzererts weer flink gegroeid. De lading voor de binnenvaartschippers, die droge bulk vervoeren, nam dan ook toe, met een lichte prijsstijging tot gevolg. Maar de capaciteitsproblemen, veroorzaakt door een hausse aan nieuwe schepen op het moment dat de crisis toesloeg, zijn nog niet voorbij.

Hoe ziet de toekomst van de droge ladingvaart er uit?

De import van kolen  is dan wel flink gestegen, maar het aandeel van kolen in de energiemix van Duitsland is al jaren aan het afnemen. Duitsland is namelijk haar energiemix aan het herzien. Hierbij ligt de focus vooral op het vergroten van het aandeel renewables, ten koste van kolen en nucleaire energie. Met circa 45% is kolen nog wel de grootste energiebron in Duitsland, maar het gebruik ervan zal in de loop van de jaren voorzichtig afnemen.

Een reden dat de import van kolen naar Duitsland de afgelopen jaren wel is gestegen heeft te maken met de sluiting van de kolenmijnen in Duitsland en de lagere kolenprijs als gevolg van schaliegaswinning in de VS. Doordat schaliegas een goedkoper alternatief voor kolen werd, daalde wereldwijd de prijs van kolen. Op de lange termijn zal echter de toevoer van kolen naar Duitsland afnemen, als gevolg van de energietransitie.

Een andere belangrijke grondstof die vervoerd wordt door de binnenvaart is ijzererts.  IJzererts wordt gebruikt voor de productie van staal. De staalproductie in Duitsland viel terug in 2012 en boekte in 2013 nauwelijks groei. Voor 2014 wordt een groei verwacht, maar de staalindustrie kampt met structurele problemen. Waarbij concurrentie uit China, met lagere prijzen als gevolg, de belangrijkste is.  Deze trend zal zich naar alle waarschijnlijkheid doorzetten, waardoor de toevoer van ijzererts naar Duitsland op termijn zal afnemen. Een lichtpunt zou kunnen zijn dat het vervoer van ijzererts vervangen zou kunnen worden door staal dat buiten Europa geproduceerd wordt, maar via de binnenvaart naar Duitsland vervoerd moet worden.

ABM AMRO schetst beeld van de binnenvaart in vijf vragenHoe gaat het met de containervaart?

In de afgelopen vier jaar is het aantal TEU dat van en naar de haven van Rotterdam via de binnenvaart wordt vervoerd gegroeid met 15%. In 2014 steeg het aantal vervoerde TEU met 6%.
Het containervervoer is de afgelopen jaren dan ook sneller gegroeid dan de rest van de droge lading vaart en het heeft de potentie om de komende tijd verder te groeien. Hierbij speelt Maasvlakte 2 een belangrijke rol en de modal shift waarbij – veelal om duurzaamheidsredenen – het vervoer van containers zich verplaatst van weg naar water. (Bron: ABN AMRO)

Reageren op dit bericht kan onderaan deze pagina
Volg ons ook op Twitter of neem een abonnement op de nieuwsbrief